رفتــار تغذیــهای در زنــان مــورد مطالع ه بــود )جــدول 4(.
جدول 4: نتایج آنالیز رگرسیون بین رفتار تغذیه ای و سازه های الگوی ارتقای سامت پندر در زنان مورد مطالعه
شیب خط) b(خطای معیار SE(b)سطح معنی داری
منافع درک شده0/1560/043576/0 = P
موانع درک شده551/0-0/055500/0 = P
احساس مرتبط با رفتار
احساس منفی0/0270/038474/0 = P
احساس مثبت121/0-0/045700/0 = P
خودکارآمدی درک شده0/2520/052100/0 > P
تعهد به عمل0/1190/055330/0 = P
100/0 > R2: 0/82 ،F: 12/75 ،P
بحث
یافتههــا نشــان داد اغلــب زنــان مــورد مطالعــه دارای اضافــه وزن بودن د ک ه مش ابه یافتهه ای مطالع ه ضیغم ی محم دی و هم کاران در بررســی همبســتگی بیــن شــاخص تــوده بدنــی، تصویــر ذهنــی از جســم خــود و افســردگی در زنــان شــهر کــرج می باشــد] 92[. میانگی ن نم ره رفت ار تغذی های در زن ان م ورد مطالع ه در س طح نامطلوب ی ب ود ک ه همس و ب ا نتای ج مطالع ات Scott-Sheldon و ن وروزی نی ا ب ود] 30, 31[. کمتری ن نم رات رفت ار تغذی ه ای س الم مرب وط ب ه ص رف غ ذا در بش قابهای کوچ ک، خ وردن صبحان ه ،اســتفاده از چربیهــای غیــر اشــباع ) روغنهــای مایــع و گیاهــی( ،ع دم اس تفاده از نمک دان هن گام ص رف غ ذا و س ر س فره، مص رف غذاه ا ب ه ص ورت آب پ ز ، بخارپ ز ی ا کباب ی، مص رف روزان ه 8-6 لی وان آب، دریاف ت حداق ل مق دار واح د م ورد نی از از ه ر گ روه غذای ی و ع دم خ وردن غ ذا در حال ت اضط راب و اس ترس ب ود. از جمل ه عل ل ای ن رفتاره ا میت وان ب ه اث رات ش یوه زندگ ی جدی د ب ه ص ورت تغیی ر الگ وی تغذی ه و تمای ل ب ه مص رف م واد غذای ی پرکال ری و ک م ارزش اش اره ک رد.
بیــن درآمــد خانــوار و تحصیــات زنــان بــا رفتــار تغذیــه ای همبس تگی مثب ت و معن اداری وج ود داش ت ک ه تحصی ات ب الا میتوان د در ارتب اط ب ا آگاه ی و توج ه و ت وان مال ی ب الای ای ن قش ر باش د ک ه باع ث بهب ود وضعی ت تغذی های درآن ه ا ش ده اس ت ک ه مش ابه نتای ج مطالع ه عل ی آب ادی و هم کاران ب ود] 31[. در حال ی ک ه در مطالع ه دادی پ ور و هم کاران نتایج ی ب ر خ اف ایــن یافتــه مشــاهده شــد و مصــرف غداهــای آمــاده و ناســالم در قش ر دانش جو و تحصی ل ک رده بی ش از س ایرین مش اهده ش د ک ه ب ه دلی ل دسترس ی س ریع و آس ان، ک م هزین ه ب ودن غداه ای آم اده و کمب ود وق ت ب ه دلی ل مش غله زی اد ب ود] 1[. همچنی ن بیــن شــاخص تــوده بدنــی و رفتــار تغذیــه ای ســالم همبســتگی منف ی و معن اداری وج ود داش ت، یعن ی مص رف بیش تر می وه و س بزیجات و کاه ش مص رف چربیه ای اش باع و غذاه ای آم اده و کنســروی در افــراد بــا شــاخص تــوده بدنــی پایین تــر مشــاهده ش د ک ه همس و ب ا مطالع ه مظف ری و هم کاران می باش د] 23[. مطالعــات دیگــر نیــز نشــان دادهانــد کــه عوامــل مطــرح شــده در بــروز چاقــی مربــوط بــه تغییــرات رفتارهــای تغذیــه ای اســت کــه شــامل: افــراط در مصــرف غذاهــای آمــاده، افزایــش مصــرف آبمیوهه ای صنعت ی، تنق ات، افزای ش مص رف چرب ی و قنده ای ســاده و تــرک وعدههــای اصلــی غذایــی میباشــد] 12[.
زن ان م ورد مطالع ه درک بالای ی از مناف ع رفتاره ای ارتقاء س امتی نداش تند و پی روی از اینگون ه رفتاره ا را موج ب حف ظ س امتی ،تأمی ن ان ژری ب دن و افزای ش ط ول عم ر نمیدانس تند ک ه ای ن نتای ج همس و ب ا مطالع ه طاهرپذی ر و یافتهه ای مطالع ه کرم ان س اروی ب ود] 33, 34[. اما ب ا نتایج مطالع ه Mosca و Thanavaro همس و نب ود. مطالع ه Thanavaro نش ان داد اف راد م ورد مطالع ه ک ه ش امل زنان ی فاق د عوام ل خط ر بیماریه ای ع روق کرون ر بودن د، درک بالای ی از مناف ع رفتاره ای ارتق اء س امتی داش تند و پی روی از اینگون ه رفتاره ا را موج ب ارتق اء س امت، ایج اد ح س بهت ر، افزای ش ط ول عم ر و پیش گیری از مص رف دارو میدانس تند 35], 36[. جه ت تغیی ر رفت ار، داش تن آگاه ی از مناف ع و اهمی ت تغیی ر رفت ار ض روری اس ت، ام ا کاف ی نیس ت و ب ه نظ ر می رس د ای ن تف اوت در درک مناف ع میتوان د مرب وط ب ه عوام ل فرهنگ ی، اجتماعــی –اقتصــادی، خانوادگــی و شــخصی باشــد کــه در ایجــاد تغیی ردر رفتاره ای ارتق اء دهن ده س امت دخال ت دارند.
موان ع پی ش بین ی ش ده ب ر روی قص د انج ام ی ک رفت ار و اج رای آن موثرنــد و از قوی تریــن پیشــگویی کنندههــای پیــروی از رفتاره ای ارتق اء س امت هس تند. در ای ن مطالع ه ب ا توج ه ب ه ب الا ب ودن نم ره موان ع درک ش ده احتم ال وق وع رفت ار تغذی ه ای س الم در زن ان م ورد مطالع ه خیل ی ک م پی ش بین ی می ش ود. از جمل ه مهم تری ن موان ع ذک ر ش ده در ای ن مطالع ه ع دم آگاه ی از فوای د رفت ار تغذی ه ای س الم، ع دم آگاه ی از روش طب خ س الم م واد غذای ی، اهمی ت ن دادن ب ه فوای د غذاه ای س نتی و تهی ه ش ده ب ا اص ول بهداش تی، ع دم توانای ی در ش ناخت م واد غذای ی ســالم از ناســالم و وقــت گیــر بــودن تهیــه مــواد غذایــی ســالم و تــازه بــود. بــا توجــه بــه ایــن نتایــج بــه نظــر میرســد جهــت تقویــت رفتارهــای ارتقــاء دهنــده ســامتی تغییــر در آگاهــی و نگ رش و فرهن گ جامع ه نس بت ب ه س امتی و تغدی ه س الم ب رای تغیی ر رفتاره ا ض روری اس ت و ای ن موض وع ب ر اهمی ت و تأثی ر برنامههــای آموزشــی بــر کاهــش موانــع تاثیرگــذار بــر رفتارهــای ارتق اء دهن ده س امت تاکی د میکن د، بطوریک ه Sorf و مروت ی در مطالع ات خ ود ب ه ای ن نتیج ه رس یدند ش ناخت موان ع درک شــده بــرای رفتارهــای ارتقاءســامتی و کاهــش آنهــا میتوانــد ب ه ارتق اء کیفی ت مراقب ت از بیم اران و چگونگ ی برنام ه ری زی خدم ات آموزش ی ب رای آنه ا ب ه منظ ور تغیی ردر رفت ار کم ک نمایــد] 73-93[.